Błąd
  • XML Parsing Error at 1:279. Error 9: Invalid character
  • XML Parsing Error at 1:279. Error 9: Invalid character

Jak prawidowo zoy pracodawcy wypowiedzenie umowy o prac

Chocia surowe wymagania dotyczce warunkw formalnych rozwizania umowy w drodze wypowiedzenia dotycz przede wszystkim pracodawcw, rwnie pracownik musi przestrzega pewnych regu, aby jego wypowiedzenie byo skuteczne.

Nie wszystkie umowy mona rozwiza za wypowiedzeniem. W tym trybie pracownik moe rozwiza umow na okres prbny i umow zawart na czas nieokrelony. Inaczej jest w przypadku umw na czas okrelony. Celem tego typu umw jest bowiem zapewnienie trwaoci stosunku pracy pomidzy stronami przez okres, na jaki umowa zostaa zawarta. Z tego powodu zasad jest, e umowy terminowej pracownik nie moe wypowiedzie. Jedyny wyjtek dotyczy umw zawartych na okres duszy ni sze miesicy, w ktrych strony przewidziay moliwo jej wypowiedzenia. Umowy zawarte na krtszy okres nie mog zawiera takiego postanowienia.

Okresy wypowiedzenia

Pracownika, jak i pracodawc obowizuj okresy wypowiedzenia umw o prac. Umow o prac zawart na czas okrelony mona wypowiedzie za dwutygodniowym wypowiedzeniem (o ile strony przewidziay moliwo wypowiedzenia). Okresy wypowiedzenia umw zawartych na okres prbny zale od okresu, na jaki zawarto umow, i wynosz odpowiednio trzy dni robocze, jeeli okres prbny nie przekracza dwch tygodni,tydzie, jeeli okres prbny jest duszy ni dwa tygodnie i dwa tygodnie, jeeli okres prbny wynosi trzy miesice.

Okresy wypowiedzenia umw zawartych na czas nieokrelony s natomiast uzalenione od okresu zatrudnienia pracownika u danego pracodawcy i wynosz:
- dwa tygodnie, jeeli pracownik by zatrudniony krcej ni sze miesicy,
- miesic, jeeli pracownik by zatrudniony co najmniej sze miesicy,
- trzy miesice, jeeli pracownik by zatrudniony co najmniej trzy lata
Ustalenie stau pracy
Obliczajc zakadowy sta pracy, pracownik musi pamita, i do wskazanych powyej okresw zatrudnienia wlicza si okres zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy, jeeli zmiana pracodawcy nastpia w wyniku przejcia przez nowego pracodawc zakadu pracy lub jego czci na zasadach okrelonych w art. 231 k.p., to znaczy, jeli sta si on z mocy prawa stron stosunku pracy w miejsce dotychczasowego pracodawcy.
Doliczenie okresu zatrudnienia nastpuje take wtedy, gdy z mocy odrbnych przepisw nowy pracodawca jest nastpc prawnym w stosunkach pracy nawizanych przez pracodawc poprzednio zatrudniajcego tego pracownika (art. 36 par. 11 k.p.).
PRZYKAD: UWZGLDNIANIE POPRZEDNIEGO ZATRUDNIENIA
Pracownik zatrudniony by od czterech lat w spce z o.o., pocztkowo na podstawie dwch umw na czas okrelony, a nastpnie na podstawie umowy na czas nieokrelony. Tydzie po zawarciu z pracownikiem umowy o prac na czas nieokrelony spka, w ktrej by zatrudniony, zostaa kupiona w caoci przez spk akcyjn, ktra wstpia w obowizki dotychczasowego pracodawcy. Po trzech miesicach od zmiany pracodawcy pracownik postanowi zoy wypowiedzenie umowy o prac nowemu pracodawcy. Termin wypowiedzenia umowy przez pracownika wynosi trzy miesice poniewa do stau uwzgldnianego przy ustaleniu okresu wypowiedzenia naley doliczy wszystkie okresy zatrudnienia u poprzedniego pracodawcy, w tym na podstawie umw terminowych.

Pracownik, ustalajc dugo obowizujcego go okresu wypowiedzenia, musi te wiedzie, i do okresu zatrudnienia, od ktrego zaley dugo okresu wypowiedzenia umowy o prac zawartej na czas nieokrelony, w rozumieniu art. 36 par. 1 k.p. wlicza si okres wypowiedzenia tej umowy (por. wyrok SN z 11 maja 1999 r., I PKN 34/99, OSNAPiUS 2000/14/544).

Przy ustalaniu okresu wypowiedzenia umowy o prac zawartej na czas nieokrelony uwzgldnia si te wszystkie okresy zatrudnienia u tego samego pracodawcy (por. uchwaa SN z 15 stycznia 2003 r. III PZP 20/02, OSNAPiUS rok 2003/3/1).

Oznacza to, i obliczajc okres swego zatrudnienia w danej firmie, musi wzi pod uwag rwnie wczeniejsze okresy zatrudnienia niezalenie od rodzaju umowy, ktra czya go z pracodawc (na okres prbny, na czas nieokrelony, okrelony lub wykonania okrelonej pracy). Bez znaczenia pozostaj rwnie przerwy pomidzy poszczeglnymi okresami zatrudnienia.

Dusze wypowiedzenie

Przez wiele lat w orzecznictwie i doktrynie prawa pracy okrelone w kodeksie pracy okresy wypowiedzenia poszczeglnych umw o prac uwaano za sztywne. Przyjmowano zatem, e przepisy regulujce dugo okresu wypowiedzenia maj charakter bezwzgldnie obowizujcy i niedopuszczalne jest modyfikowanie ich w drodze uzgodnie pomidzy stronami stosunku pracy.

W ostatnich latach Sd Najwyszy dopuci jednak moliwo modyfikacji tych okresw w umowie o prac. Jednak ocena wanoci postanowienia umowy o prac wprowadzajcego duszy okres wypowiedzenia dla pracownika musi by odniesiona do konkretnych okolicznoci sprawy, uwzgldnia w sposb zobiektywizowany warunki istniejce w chwili zawierania umowy, odnosi si do caoksztatu regulacji umownych, a przede wszystkim uwzgldnia swoisty bilans korzyci i strat dla pracownika (wyrok SN z 10 stycznia 2006 r., I PK 97/05, OSN 2007/ 3-4/ 39).

Wczeniejsze odejcie z firmy

Pracownik, ktry zoy ju wypowiedzenie, ale zaley mu na skrceniu go, na przykad w zwizku z podjciem zatrudnienia u nowego pracodawcy, ma tak moliwo. Ustalenie wczeniejszego terminu rozwizania umowy wymaga jednak porozumienia z pracodawc. Jeeli ju po zoeniu wypowiedzenia umowy o prac pracownik uzgodni z pracodawc wczeniejszy, ni wynikajcy zkodeksu pracy, termin rozwizania umowy, to rozwie si ona w tym terminie. Takie ustalenie nie zmienia jednak trybu rozwizania umowy, co oznacza, i umowa rozwizuje si za wypowiedzeniem ze strony pracownika, a nie w drodze porozumienia stron.

Kiedy wypowiedzenie si koczy

Skadajc wypowiedzenie, pracownik musi pamita o tym, e najczciej od dnia zoenia owiadczenia woli o wypowiedzeniu do dnia rozwizania umowy minie okres duszy ni powyej wymieniony, poniewa okres wypowiedzenia umowy o prac, obejmujcy tydzie lub miesic albo ich wielokrotno, koczy si odpowiednio w sobot lub w ostatnim dniu miesica.

PRZYKAD: DATA ROZWIZANIA UMOWY

Pracownik, ktrego obowizywa trzymiesiczny termin wypowiedzenia, zdecydowa si na zoenie wypowiedzenia umowy o prac we wrzeniu. Niezalenie od tego, czy pracownik wypowie umow o prac 1 wrzenia czy 30 wrzenia,umowa o prac rozwie si z kocem grudnia.

Najlepiej na pimie

Wypowiedzenie umowy o prac trzeba zoy na pimie. Skuteczno wypowiedzenia nie zaley jednak od zachowania tejformy.

Zagadnienia te byy ju przedmiotem rozstrzygni sdw w sprawach dotyczcych wypowiedze dokonywanych przez pracodawcw i jednolicie przyjmuje si, e do rozwizania umowy o prac dochodzi take wtedy, gdy wypowiedzenia dokonano ustnie, telefonicznie, przesyajc faks, SMS, MMS lub wiadomo drog elektroniczn (por. np. uchwaa SN z 2 padziernika 2002 r. III PZP 17/02 OSNP 2003/20/48).

Wynika to z przepisu art. 61 kodeksu cywilnego stosowanego z mocy art. 300 k.p., ktry stanowi, e owiadczenie woli skierowane do drugiej osoby uwaa si za zoone z chwil, gdy doszo do niej w taki sposb, e moga zapozna si z jego treci.

W przypadku pracownika obowizuj identyczne zasady, z t tylko rnic, i pracodawca dokonujc w niewaciwej formie skutecznego wypowiedzenia umowy naraa si na ryzyko wypaty pracownikowi odszkodowania lub uwzgldnienia przez sd dania pracownika przywrcenia go do pracy. Pracownik moe mie natomiast trudnoci z udowodnieniem tego, e skutecznie wypowiedzia umow o prac. Do tego bowiem, by dokonane w formie innej ni pisemna wypowiedzenie odnioso skutek, konieczne jest w przypadku sporu wykazanie przez pracownika i ustalenie przez sd, e pracodawca mia moliwo zapoznania si z treci owiadczenia. Dla skutecznoci zoonego w ten sposb owiadczenia woli nie jest natomiast istotne to, czy pracodawca faktycznie zapozna si z jego treci.

PRZYKAD: ZOENIE WYPOWIEDZENIA UMOWY

Pracownik otrzyma ofert zmiany pracy. W zwizku z tym, e obawia si, e dotychczasowy pracodawca bdzie utrudnia mu rozwizanie umowy o prac, wypowiedzenie postanowi przesa poczt elektroniczn wraz z wnioskiem o udzielenie trzech dni urlopu na danie. Wiadomo mailow omykowo wysa jednak pod niewaciwy adres. Pracodawca po dwch dniach rozwiza umow z pracownikiem w trybie dyscyplinarnym z powodu porzucenia pracy. Przed sdem pracownik domaga si zasdzenia odszkodowania, powoujc si na zoone wypowiedzenie i wniosek o urlop. Sd oddali danie, poniewa z uwagi na wysaniewiadomoci na niewaciwy adres pracodawca nie mia moliwoci zapoznania si z treci zoonego wypowiedzenia (oraz wniosku o udzielenieurlopu) i pozostay one bezskuteczne. Nieusprawiedliwiona nieobecno pracownika w pracy dawaa pracodawcy moliwo rozwizania umowy z winy pracownika, bez wypowiedzenia.

Ochrona nie ma znaczenia

Pewne kategorie pracownikw chronione s przed rozwizaniem umowy o prac przez pracodawc. Nale do nich przykadowo dziaacze zwizkowi, kobiety w ciy czy pracownicy w wieku przedemerytalnym. Ochrona ta dziaa jednak tylko w jedn stron. Oznacza to, e pracownicy chronieni mog skada wypowiedzenia umowy na takich samych zasadach jak inni pracownicy. Identyczna sytuacja zachodzi w przypadku pracownikw chronionych przed wypowiedzeniem umowy przez pracodawc w okresie ich usprawiedliwionej nieobecnoci w pracy. Z tego powodu nie ma przeszkd, aby pracownik zoy pracodawcy owiadczenie o wypowiedzeniu umowy o prac w trakcie urlopu wypoczynkowego, zwolnienia lekarskiego czy innej usprawiedliwionej nieobecnoci w pracy.

Cofnicie wypowiedzenia

Pracownik, ktry zdecydowa si na odejcie z firmy i zoy wypowiedzenie umowy o prac, a pniej zmieni zdanie, moe to wypowiedzenie wycofa. Aby owiadczenie o cofniciu byo skuteczne, musi ono doj do wiadomoci pracodawcy najpniej rwnoczenie z wypowiedzeniem. W innym przypadku, aby cofnicie wypowiedzenia byo moliwe, konieczna bdzie zgoda pracodawcy.

Podstawa prawna

• Art. 32-36 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z pn. zm).